Sextugur maður á ekki að æfa eins og 25 ára maður - eða hvað?

Sextugur maður á ekki að æfa eins og 25 ára maður.

Þetta hljómar nógu skynsamlega.

Það gæti samt verið alrangt.

Raunverulega svarið veltur á því um hvaða sextuga mann við erum að tala, við hvaða 25 ára mann við berum hann saman og hvað við eigum við með því að æfa eins og 25 ára maður.

Sextugur maður sem hefur æft reglulega í fjörutíu ár getur þolað líkamlegt álag miklu betur en kyrrsetumaður á þrítugsaldri, sem telur það sitt helsta íþróttaafrek að finna fjarstýringuna án þess að standa upp.

Fæðingardagurinn skiptir máli en hann segir ekki alla söguna.

Æfingasaga, núverandi heilsufar, fyrri meiðsli, líkamsþyngd, svefn, lyf, áhugi og hvernig lífi maðurinn hefur lifað hefur allt áhrif á hvað hann getur gert á öruggan og árangursríkan hátt.

Aldurinn breytir aðstæðunum.

Hann afnemur ekki grunnreglurnar.

Grunnreglurnar eru ekki komnar á eftirlaun

Vöðvar bregðast enn við mótstöðu.

Hjarta og lungu bregðast enn við þolþjálfun.

Jafnvægi batnar þegar því er ögrað. Færni eykst með æfingu. Líkamlegri getu er viðhaldið með því að nota hana og hún minnkar smám saman ef við forðumst það ítrekað.

Engin þessara reglna hverfur þegar maður verður sextugur.

Eldri maður þarf enn raunverulegt áreiti ef hann vill viðhalda eða bæta styrk, úthald, samhæfingu og líkamlegt sjálfstæði. Það getur verið notalegt að veifa örsmáum lóðum á meðan rætt er um veðrið, en það verður ekki sjálfkrafa að árangursríkri æfingu.

Líkaminn hefur enga ástæðu til að verða sterkari nema við gefum honum ástæðu til þess.

Á sama tíma þolir eldri maður ef til vill ekki lengur sömu blöndu af þyngd, magni, hraða, tíðni og kæruleysi og hann komst upp með þegar hann var 25 ára.

Síðasta orðalagið skiptir máli: komst upp með.

Ekki var allt sem við gerðum yngri árum góð þjálfun. Stundum höfðum við einfaldlega meiri getu til að jafna okkur eftir slæmar ákvarðanir.

Æskan getur látið heimskuna líta út eins og þrautseigju.

Lífaldur og æfingaaldur eru ekki sami hluturinn

Við þurfum að minnsta kosti að skoða tvenns konar aldur.

Fyrst er það lífaldurinn: árafjöldinn frá því að við fæddumst.

Síðan er það æfingaaldurinn: hversu lengi við höfum látið líkamann fást við ákveðna tegund hreyfingar.

Reyndur sextugur sundmaður getur verið algjör byrjandi í styrktarþjálfun. Maður sem hefur lyft lóðum í áratugi getur verið alger nýgræðingur þegar hann byrjar að hlaupa, fara á skíði eða æfa bardagaíþróttir.

Hjartað getur verið í góðu formi þótt hnén séu óundirbúin. Fæturnir geta verið sterkir þótt axlirnar hafi ekki þurft að takast á við álag fyrir ofan höfuð í tuttugu ár.

Gott almennt líkamlegt ástand undirbýr ekki sjálfkrafa alla vefi fyrir allar tegundir álags.

Þetta er ein ástæða þess að menn sem áður voru virkir geta lent í vandræðum þegar þeir byrja á einhverju nýju. Þeir hafa enn nægan styrk, sjálfstraust og keppnisskap til að leggja hart að sér en sinarnar, liðirnir og hreyfimynstrið sem nýja æfingin reynir á eru ef til vill ekki tilbúin.

Vöðvarnir geta orðið fullir bjartsýni áður en sinarnar hafa samþykkt verkefnið.

Æfingaaldurinn skiptir því næstum jafnmiklu máli og líffræðilegi aldurinn.

Byrjandi er byrjandi, jafnvel þótt hann hafi einu sinni spilað fótbolta, lyft tilkomumiklum þyngdum eða telji sig vera „fæddan íþróttamann“.

Líkaminn veitir enga æviaðild á grundvelli þess sem við gerðum árið 1987.

Hvað breytist með aldrinum?

Öldrun er ekki eitt ferli sem á sér stað með sama hraða í öllum líkamanum.

Ég hef stundum grínast með að frá hálsi niður að mitti sé ég nokkurn veginn á mínum rétta aldri, þar fyrir neðan töluvert yngri — þótt telja megi það óskhyggju — og fyrir ofan háls alltaf fjórtán ára.

Vöðvamassi og styrkur geta minnkað, sérstaklega ef þeim er ekki viðhaldið. Sprengikraftur minnkar oft hraðar en hámarksstyrkur. Þolgeta getur dvínað. Jafnvægi og viðbragðshraði geta breyst. Það getur tekið lengri tíma að jafna sig eftir mikið líkamlegt álag.

Sinar geta orðið tregari til að aðlagast og þola skyndilega aukningu á álagi verr en áður. Slitgigt getur verið komin í liði. Gömul meiðsli sem maður var löngu búinn að gleyma geta farið að senda áminningar. Sumir eru með sinar sem eru að hluta eða verulega trosnaðar, sérstaklega í öxlum, án þess að hafa áttað sig fyllilega á því hvers vegna ákveðnar hreyfingar eru orðnar sársaukafullar eða kraftlitlar.

Ekkert af þessu þýðir að líkaminn sé orðinn ónýtur.

Það þýðir að svigrúmið fyrir kæruleysislegar ákvarðanir gæti hafa minnkað.

Maður á þrítugsaldri getur stundum aukið álagið of hratt, beitt rangri tækni, sofið illa og mætt tveimur dögum síðar tilbúinn að endurtaka mistökin.

Sama hegðun getur sent sextugum manni reikning.

Og líkaminn gæti bætt við virðisaukaskatti, umsýslugjaldi og vöxtum.

Slitgigt er ekki bannmerki

Margir karlar yfir fimmtugt eru með einhverja slitgigt, hvort sem þeir vita af henni eða ekki.

Myndgreiningarrannsókn getur sýnt breytingar í hné, mjöðm, hrygg eða öðrum lið. Það þýðir ekki sjálfkrafa að hlífa verði liðnum við öllu marktæku álagi.

Oft er lítið samræmi milli þess sem sést á mynd og þess sem manneskjan getur raunverulega gert. Sumir eru með greinilegar slitbreytingar á myndum en litla verki. Aðrir finna fyrir verulegum einkennum þótt myndbreytingarnar virðist tiltölulega vægar.

Mikilvægu spurningarnar eru ekki eingöngu:

Hvað sýnir myndin?

Við þurfum einnig að spyrja:

• Hvað getur maðurinn gert?

• Hvaða athafnir kalla fram einkenni?

• Hvernig bregst liðurinn við síðar sama dag og morguninn eftir?

• Er styrkurinn að aukast eða minnka?

• Er ástandið stöðugt eða er eitthvað að breytast hratt?

Hæfilega aðlöguð hreyfing getur aukið styrk, færni og sjálfstraust fólks með slitgigt.

Sterkir vöðvar í kringum slitinn lið geta stutt við hann og aukið stöðugleika hans, bætt stjórn hreyfingarinnar og tekið við eða dreift hluta þeirra krafta sem annars verka á liðinn með óhagstæðari hætti. Vöðvarnir eyða ekki slitgigtinni en þeir geta bætt starfsemi liðarins og oft dregið úr verkjum við daglegar athafnir.

Ef menn forðast allt álag geta vöðvarnir í kringum liðinn veikst og venjulegar hreyfingar daglegs lífs orðið erfiðari.

Það þýðir samt ekki að alltaf eigi að hunsa verki.

Svarið er yfirleitt hvorki að gera ekki neitt né að berjast í gegnum hvað sem er.

Það snýst um að finna þolanlegt álag, fylgjast með viðbrögðunum og aðlaga æfingarnar.

Trosnuð sin þýðir ekki alltaf ónýtur útlimur

Sömu varúðar er þörf þegar við ræðum um sinar.

Slitbreytingar og trosnun sina verða algengari með aldrinum, sérstaklega í rotator cuff, vöðva- og sinahópnum sem stýrir öxlinni. Sumir slíkir áverkar valda verulegum verkjum, kraftminnkun og skertri starfsemi. Aðrir eru til staðar án teljandi einkenna.

Myndgreiningarrannsókn getur veitt mikilvægar upplýsingar en hún lyftir ekki handleggnum, klæðir mann í jakka eða nær í eitthvað inni í skáp.

Maðurinn gerir það.

Maður með sársaukafulla eða kraftlitla öxl gæti þurft skoðun, endurhæfingu og stundum aðgerð. En skemmd í sin þýðir ekki sjálfkrafa að stöðva verði allar æfingar sem reyna á öxlina um alla framtíð.

Markvissar æfingar fyrir rotator cuff og vöðvana sem stjórna herðablaðinu geta oft bætt starfsemi axlarinnar og dregið úr verkjum. Hægt er að framkvæma þær í tækjum, með köðlum, léttum lóðum eða jafnvel með einfaldri æfingateygju.

Nákvæmar æfingar eiga betur heima í hagnýtari umfjöllun. Aðalatriðið hér er að sködduð öxl getur þurft sérhæfðari þjálfun — ekki endilega að allri þjálfun sé hætt.

Það sem skiptir máli er meðal annars staðsetning og umfang skemmdarinnar, einkenni, styrkur, starfsemi, þróun ástandsins og þær kröfur sem maðurinn vill geta gert til axlarinnar.

Það er munur á því að ögra sködduðu en nothæfu kerfi af skynsemi og að neyða það ítrekað í gegnum hreyfingar sem það þolir greinilega ekki.

Verkir eiga að veita okkur upplýsingar.

Við eigum hvorki að skipa þá sem einræðisherra né afgreiða þá sem pirrandi starfsmann sem veit aldrei um hvað hann er að tala.

Ekki líkja eftir sjálfum þér 25 ára

Ein freistandi mistök eru að hefja þjálfunina aftur nákvæmlega þar sem við hættum fyrir mörgum áratugum.

Maður man hvað maður gat lyft miklu, hversu langt maður gat hlaupið eða hversu mikið maður lagði á sig á yngri árum. Minningin er enn skýr þótt tuttugu ár séu liðin frá síðustu reglulegu æfingu.

Slíkur maður snýr aftur með hugarfar hins reynda íþróttamanns sem hann eitt sinn var en álagsþol þess sem er að byrja aftur.

Gamla æfingadagbókin getur verið áhugaverð.

Hún er sögulegt skjal en ekki æfingaáætlun næsta mánudags.

Fyrri reynsla getur verið afar gagnleg. Maðurinn gæti munað tæknina, skilið hvað raunverulegt álag felur í sér og kunnað að einbeita sér. Það er reynslan sem ætti að leiðbeina endurkomunni en ekki ákvarða byrjunarþyngdina út frá fyrri getu.

Skynsamlega spurningin er ekki:

Hvað gat ég gert þegar ég var 25 ára?

Hún er:

Hvað get ég gert vel núna og hvernig get ég byggt ofan á það?

Það er ekki uppgjöf.

Það er nákvæmari stefnumörkun.

Ekki æfa heldur eins og brothætt gamalmenni

Það er einnig hægt að gera gagnstæð mistök.

Sumir karlar verða svo varkárir að æfingarnar veita nánast enga áskorun. Sérhver líkamleg tilfinning er túlkuð sem hætta. Hver aukning í öndun er talin grunsamleg. Markmiðið breytist smám saman úr því að auka getu yfir í að tryggja að maður finni aldrei fyrir neinu.

Sú nálgun getur einnig skert færnina.

Styrkur viðhelst með því að mynda kraft. Þol eykst með því að láta hjarta og lungu vinna meira. Sprengikraftur krefst þess að við hreyfum okkur á einhverjum hraða. Jafnvægi batnar þegar við æfum aðstæður þar sem raunverulega reynir á það.

Sterkari vöðvar — sérstaklega í ganglimum, mjöðmum og bol — geta einnig auðveldað okkur að leiðrétta óvænta hreyfingu og komið í veg fyrir að feilspor endi með falli.

Styrkur leysir ekki allan jafnvægisvanda. Sjón, skynjun, viðbragðshraði, samhæfing og jafnvægiskerfið í innra eyranu skipta einnig máli. Maður getur áttað sig fullkomlega á því að maður sé að detta en verið ófær um að bjarga sér ef styrkinn skortir til að bregðast við.

Nákvæmt álag þarf að henta einstaklingnum en áreitið verður samt að vera raunverulegt.

Eldri einstaklingar eru ekki úr postulíni.

Maður á að taka tillit til sjúkdóma og meiðsla en ekki sjálfkrafa skilgreina sjálfan sig út frá þeim.

Það er munur á því að æfa með varúð og að æfa skíthræddur.

Góð þjálfun tekur tillit til áhættu án þess að láta óttann stjórna öllum ákvörðunum.

Álagið er meira en þyngdin í hendinni

Þegar fólk talar um æfingaálag hugsar það oft aðeins um kíló, endurtekningar eða vegalengd.

Líkaminn sér stærri heildarmynd.

Álag felur meðal annars í sér:

• hversu mikil mótstaðan er;

• hversu margar endurtekningar og lotur eru framkvæmdar;

• hversu langt eða lengi við hreyfum okkur;

• hversu hratt við hreyfum okkur;

• hversu oft við æfum;

• hversu framandi hreyfingin er;

• og hversu mikinn tíma við fáum til endurheimtar milli æfinga.

Þar bætist einnig við vinna, ferðalög, veikindi, lélegur svefn og annað álag á líkamann.

Hófleg æfing getur verið fullkomlega viðráðanleg í rólegri viku en orðið of erfið eftir nokkrar nætur af lélegum svefni, öndunarfærasýkingu og tíu klukkustunda setu í flugvél.

Æfingin hefur ekkert breyst.

Maðurinn sem mætir til að framkvæma hana hefur breyst.

Þess vegna er ekki hægt að dæma gott æfingakerfi eingöngu út frá því sem stendur á blaðinu. Það verður einnig að meta hvernig líkaminn bregst við.

Framfarir felast í listinni að biðja um meira

Framfarir krefjast aukins álags.

Með tímanum þarf að biðja líkamann um örlítið meira: meiri mótstöðu, fleiri endurtekningar, lengri vegalengd, betri stjórn, meiri hraða eða erfiðari útfærslu æfingarinnar.

En aukið álag þýðir ekki að breyta öllu samtímis.

Ef maður eykur skyndilega þyngdina, fjölda lota, tíðni æfinga og hreyfihraðann verður erfitt að átta sig á hvaða þáttur fór fram úr núverandi getu.

Þetta skiptir sérstaklega máli þegar sinar og liðir eru þegar viðkvæmir.

Vöðvar geta aðlagast tiltölulega hratt. Sinar, liðir og hreyfifærni geta þurft meiri þolinmæði.

Markmiðið er að veita nægilegt áreiti til að framkalla aðlögun án þess að þjálfunin verði að endurtekinni hringrás meiðsla, algjörrar hvíldar og bjartsýnnar endurkomu.

Þolinmæði er ekki alltaf aðgerðaleysi.

Stundum felst þolinmæðin í því að halda áfram að vinna en standast löngunina til að sanna allt á einum eftirmiðdegi.

Áreynslan skiptir enn máli

Eldri maður þarf ekki að forðast alla mikla áreynslu.

Það fer eftir heilsu, reynslu og markmiðum en hann getur haft gott af töluvert krefjandi styrktarþjálfun, erfiðri þolþjálfun og hröðum hreyfingum sem eru innleiddar af skynsemi.

Sú hugmynd að allir yfir sextugu eigi að hreyfa sig hægt, lyfta eingöngu léttum þyngdum og forðast að verða móðir samræmist ekki því hvernig mannslíkaminn aðlagast.

En við verðum að greina á milli áreynslu og fífldirfsku.

Erfið lota sem er framkvæmd af góðri stjórn er ekki það sama og léleg endurtekning sem kláruð er fyrst og fremst vegna þess að egóið hefur tekið stjórn á æfingunni.

Yngri menn eru stundum sérstaklega staðráðnir í að færa sem mesta þyngd, jafnvel þótt æfingin sem þeir ætluðu að framkvæma hverfi nánast í látunum. Í bekkpressu geta mjaðmirnar lyfst frá bekknum, bakið skekkst og allur líkaminn tekið þátt í að hreyfa þyngd sem brjóst-, axlar- og handleggsvöðvarnir ráða ekki almennilega við.

Væg fetta á baki getur verið hluti af viðurkenndri tækni í bekkpressu, sérstaklega í kraftlyftingum. Það er annað en að missa stjórn á hreyfingunni eingöngu til að geta sagst hafa lyft meiri þyngd.

Líkaminn veitir engin aukastig fyrir að hreyfa meiri þyngd illa.

Vel stýrð endurtekning þar sem réttir vöðvar vinna er oft verðmætari en þyngri lyfta þar sem allur líkaminn er kallaður út eins og neyðarsveit.

Gæði eru mikilvægari en magn.

Stjórn er mikilvægari en egó.

Egóið skrifar stundum ávísanir sem öxlin, hnéð eða mjóbakið eiga síðan að leysa út.

Það er ekki alltaf næg innistæða til staðar.

Markmiðið er ekki að fjarlægja alla ákefð.

Það er að beita henni þar sem hún nýtist.

Sprengikraftur verðskuldar athygli

Styrkur gerir okkur kleift að mynda kraft.

Sprengikraftur gerir okkur kleift að mynda hann hratt.

Þessi munur skiptir máli í daglegu lífi. Að koma í veg fyrir fall, stíga snöggt upp á gangstétt, grípa hlut eða rísa ákveðið upp úr lágri stöðu getur krafist meira en hægfara styrks.

Sprengikraftur minnkar gjarnan með aldrinum og auðvelt er að vanrækja hann vegna þess að margir karlar telja allar hraðar hreyfingar sjálfkrafa hættulegar.

Það er óþarfi að breyta öllum sextugum mönnum í ólympíska lyftingamenn. Hægt er að innleiða hraðari hreyfingar á ýmsan stýrðan hátt, með hæfilegu álagi og verkefni sem viðkomandi getur framkvæmt af öryggi.

Aðalatriðið er að það að hægja á sér er ekki alltaf eina örugga lausnin.

Stundum er hæfileikinn til að hreyfa sig hratt einmitt hluti af því að viðhalda öryggi.

Upphitun er ekki viðurkenning á ósigri

Þegar við vorum 25 ára litu mörg okkar á upphitun sem óþarfa töf áður en alvöruæfingin hæfist.

Síðar á lífsleiðinni getur hún orðið einn gagnlegasti hluti æfingarinnar.

Upphitun þarf ekki að vera flókin athöfn. Hún á að undirbúa þær hreyfingar og þá vefi sem brátt verða beðnir um að vinna meira.

Hún getur falist í nokkurra mínútna almennri hreyfingu og síðan stýrðum hreyfingum og léttari útgáfum af æfingunum sem eru fram undan.

Tilgangurinn er ekki að teygja á öllum vefjum líkamans eða framkvæma hálftíma helgisið áður en innkaupapoki er tekinn upp.

Hann er að komast smám saman upp í tilætlað álag og taka eftir því hvernig líkaminn hagar sér þennan dag.

Upphitunin er einnig samtal.

Suma daga segir líkaminn: „Allt virðist vera í lagi.“

Aðra daga spyr hann hvort við höfum íhugað að gera eitthvað örlítið metnaðarminna.

Reynslan felst meðal annars í því að vita hvenær rétt er að hlusta.

Enginn sársauki, enginn árangur?

Orðatiltækið no pain, no gain hefur verið notað um æfingar í margar kynslóðir.

Það felur í sér sannleikskorn.

Ef æfingarnar ögra okkur aldrei hefur líkaminn litla ástæðu til að aðlagast. Vöðvarnir þurfa að vinna. Öndunin getur þyngst. Síðustu endurtekningarnar geta verið óþægilegar. Tímabundin eymsli í vöðvum geta fylgt óvanalegri eða krefjandi æfingu.

En engin áskorun, engin breyting væri nákvæmara en enginn sársauki, enginn árangur.

Áreynsla og tímabundin óþægindi í vöðvum geta verið hluti þjálfunarinnar.

Vaxandi liðverkir, skarpur sársauki, skyndilegt máttleysi eða skert starfsemi eru ekki sönnun þess að æfingin sé að virka.

Þessi aðgreining skiptir máli á öllum aldri en getur skipt enn meira máli þegar maður er eldri, hefur safnað að sér gömlum meiðslum, er með slitgigt eða býr við hrörnunartengdar skemmdir í sinum.

Eldri maður gæti einnig þurft lengri tíma til að jafna sig eftir of mikið álag. Það sem virðist ein hetjuleg æfing getur því komið í veg fyrir nokkrar gagnlegar æfingar sem hefðu átt að fylgja á eftir.

Það er lítill ávinningur af því að sigra óraunhæfa æfingu þriðjudagsins ef maður greiðir með því að tapa öllum mánuðinum.

Eymsli, verkir og viðvörunarmerki

Einhver óþægindi í vöðvum eftir óvenjulega eða erfiða æfingu eru eðlileg.

Erfiðara er að túlka verki.

Ekki benda allir verkir til vefjaskemmda og algjört verkjaleysi er ekki nauðsynleg forsenda gagnlegrar hreyfingar. Hins vegar ætti ekki að afgreiða skarpan eða hratt vaxandi verk, mikinn þrota, skyndilegt kraftleysi eða verulega breytingu á starfsemi sem einhvern veikleika sem sé að yfirgefa líkamann.

Viðbrögðin næstu klukkustundir og daginn eftir geta veitt mikilvægar upplýsingar.

Ef einkennin ganga til baka og færnin helst stöðug gæti álagið hafa verið hæfilegt. Ef verkirnir aukast, svefninn raskast, hversdagslegar athafnir verða erfiðar eða hver æfing skilur mann eftir í verra ástandi en áður þarf einhverju að breyta.

Breytingin gæti falist í álagi, hreyfingu, hreyfiferli, hraða, tíðni eða vali á æfingu.

Stundum er þörf á faglegu mati.

Hæfileikinn til að aðlaga æfingar er ekki merki um veikleika.

Hann er ein af þeim færniþáttum sem gera manni kleift að halda áfram að æfa.

Endurheimtin er hluti æfingaferilsins

Yngri maður getur stundum jafnað sig eftir lélega skipulagða æfingu fyrir tilstilli æskunnar einnar saman.

Með hækkandi aldri verðskuldar endurheimtin oft meðvitaðri athygli.

Það merkir ekki að eldri karlar eigi að liggja í rúminu í nokkra daga eftir hvert líkamlegt átak. Það merkir að gera sér grein fyrir að æfingin veitir áreitið en aðlögunin krefst tíma og nægilegra úrræða.

Æfingakerfi sem er frábært í orði en skilur manninn ítrekað eftir ófæran um að æfa aftur er ekki frábært æfingakerfi fyrir þann mann.

Endurheimt þarf ekki að þýða algjört hreyfingarleysi. Léttari hreyfing, ganga, sund, liðkandi æfingar eða einfaldlega notkun annarra líkamshluta getur gert manni kleift að halda áfram að hreyfa sig án þess að endurtaka sama mikla álagið.

Spurningin er ekki eingöngu hversu miklu við getum áorkað í dag.

Hún er hvort það sem við gerðum í dag hjálpi okkur að vera áfram fær um að vinna í næstu viku, næsta mánuði og á næsta ári.

Æfðu fyrir lífið sem er fram undan

Þegar menn eru 25 ára geta æfingarnar snúist um útlit, keppni, hraða, stöðu eða að sjá hversu mikla þyngd sé hægt að færa frá einum stað til annars.

Þessi markmið verða ekki ólögleg við sextugt.

Maður má enn vilja stærri vöðva, betri frammistöðu eða ánægjuna sem fylgir því að lyfta einhverju þungu.

En önnur markmið geta orðið mikilvægari:

• að viðhalda sjálfstæði;

• að geta áfram stundað vinnu;

• að geta borið farangur;

• að ferðast;

• að leika við barnabörnin;

• að geta staðið upp eftir fall;

• að vernda bein og vöðva;

• að viðhalda jafnvægi;

• og að varðveita getuna til að taka þátt í því sem gefur lífinu merkingu.

Tilvitnun sem eignuð hefur verið leikaranum og grínistanum Dick Van Dyke lýsir þessum breytingum á hvatanum vel:

„Á fertugsaldri æfði ég til að líta vel út, á sextugsaldri til að halda mér í formi. Á áttræðisaldri til að geta áfram gengið eðlilega um. Á níræðisaldri til að forðast að þurfa að flytja á stofnun. Nú, á tíræðisaldri, geri ég þetta einfaldlega af einskærum mótþróa.“

Van Dyke er síðan orðinn hundrað ára og heldur áfram að æfa reglulega.

Þegar þangað er komið virðist einskær mótþrói vera fullkomlega virðingarverð ástæða.

Þjálfunin á að undirbúa okkur fyrir lífið sem við viljum lifa.

Það líf á sér ekki endilega stað í líkamsræktarstöð.

Það getur átt sér stað í sundlaug, á fjalli, í garði, á reiðhjóli, á golfvelli, á verkstæði, á dansgólfi eða þegar við berum innkaupapoka upp stiga.

Líkamanum er sama hvort mótstaðan kom frá dýru æfingatæki eða poka sem einhver hefur fyllt með allt of mörgum niðursuðudósum.

Hann bregst við álaginu.

Hvenær ætti læknisráðgjöf að koma til?

Flestir karlar þurfa ekki umfangsmikla læknisskoðun áður en þeir hefja venjulega hreyfingu þar sem álagið er aukið smám saman.

En stundum er skynsamlegt að fara í mat áður en álag er aukið verulega, sérstaklega ef til staðar er þekktur hjarta- eða lungnasjúkdómur, illa meðhöndlaður sjúkdómur, óútskýrt yfirlið, óþægindi fyrir brjósti, óvenjuleg mæði eða mikil og nýleg breyting á líkamlegri getu.

Sársaukafullur liður sem bólgnar ítrekað, öxl sem missir skyndilega kraft, útlimur með ný einkenni frá taugakerfi eða verkir eftir verulegan áverka geta einnig átt skilið nánara mat.

Tilgangur skoðunarinnar ætti ekki að vera að finna ástæðu til að banna alla hreyfingu.

Hann ætti að vera að skilja vandann og finna hvað hægt er að gera með öruggum og gagnlegum hætti.

Besta læknisráðið er ekki alltaf: „Hættu.“

Stundum er það: „Breyttu þessu,“ „byggðu þetta fyrst upp“ eða „finnum aðra leið.“

Á sextugur maður þá að æfa eins og 25 ára maður?

Hann ætti að fylgja mörgum af sömu grunnreglunum.

Hann ætti að ögra vöðvum, hjarta, lungum, jafnvægi og samhæfingu. Hann ætti að æfa af tilgangi, leyfa líkamanum að aðlagast og biðja hann smám saman um meira.

En hann ætti ekki í blindni að líkja eftir magni, hraða, tíðni, æfingavali eða endurheimtarvenjum einhvers ákveðins 25 ára manns.

Og hann ætti alls ekki að reyna að endurtaka nákvæmlega þjálfun síns eigin 25 ára sjálfs eftir margra áratuga breytingar.

Nú býr hann yfir upplýsingum sem yngri maðurinn hafði ekki.

Hann veit hvar gömlu meiðslin leynast. Hann skilur að áhuginn getur verið meiri en undirbúningurinn. Hann gæti áttað sig á því að tilkomumikil frammistaða einn dag er minna virði en að halda sér virkum næstu tíu árin.

Markmiðið er ekki að æfa eins og gamall maður.

Markmiðið er að æfa eins og reyndur maður.

Maður á þrítugsaldri getur ef til vill hunsað það sem líkaminn segir honum og komist upp með það.

Sextugur maður ætti að vita betur.

Það er ekki ókostur aldursins.

Það gæti verið einn helsti styrkur hans.